{"id":26191,"date":"2021-05-01T19:20:10","date_gmt":"2021-05-01T16:20:10","guid":{"rendered":"https:\/\/parapiskolograhmankeskin.com\/?p=26191"},"modified":"2021-05-01T19:20:10","modified_gmt":"2021-05-01T16:20:10","slug":"dorduncu-boyut-nedir-dorduncu-boyut-ve-zaman-kavrami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/omegawebtasarim.com\/hazir-medyum-falci-web-sitesi\/dorduncu-boyut-nedir-dorduncu-boyut-ve-zaman-kavrami\/","title":{"rendered":"D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Boyut Nedir? D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Boyut ve Zaman Kavram\u0131"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Boyut Nedir?<\/h2>\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc boyut kavram\u0131 nedir? D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc boyut kavram\u0131ndan ne anlamam\u0131z gerekir?<\/strong><\/em><\/p>\n

G\u00fcnl\u00fck hayatta \u201czaman\u201d diye tabir etti\u011fimiz kavram d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc boyutu te\u015fkil etmektedir.<\/strong>\u00a0Bir odan\u0131n taban\u0131n\u0131n d\u00fcz oldu\u011funu veya bir portakal y\u00fczeyinin e\u011fri oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011fimizde iki boyutlu y\u00fczeylerden bahsetmi\u015f oluruz. Bir d\u00fczlem i\u00e7indeki hacmi olmayan \u00e7izgi bir boyutlu, hacmi olan bir cisim ise \u00fc\u00e7 boyutludur. Mek\u00e2n\u0131 (\u00fc\u00e7 boyutlu uzay\u0131) g\u00f6z\u00fcm\u00fczle g\u00f6r\u00fcr, onun i\u00e7inde ya\u015far; onu hisseder ve kavrar\u0131z. Bunda bizim i\u00e7in bir g\u00fc\u00e7l\u00fck yoktur.<\/p>\n

Zaman\u0131 (d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc boyutu) ise madd\u00ee bir mek\u00e2n gibi g\u00f6remeyiz. Sadece idrak ederiz. Bu idrak\u0131, matematik gibi m\u00fccerred (soyut) kavramlar\u0131 hayale yakla\u015ft\u0131rmam\u0131za vesile olan bilim dallar\u0131yla en iyi \u015fekilde yapabiliriz. D\u00f6rt boyutun \u00fczerinde de boyutlar mevcuttur; fakat hen\u00fcz bu boyutlar\u0131n hayat\u0131m\u0131z \u00fczerindeki tesirleri konusunda pek fazla malumat yoktur.<\/p>\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Boyut Zaman\u0131n, s\u0131f\u0131r an\u0131 diyece\u011fimiz bir an\u0131nda madd\u00ee k\u00e2inatla birlikte yarat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 (b\u00fcy\u00fck patlama) fikri bizi ister istemez ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir neticeye g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bu netice, zaman\u0131n da \u00fc\u00e7 boyutlu mek\u00e2nla birlikte ve onun ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendirilece\u011fidir. Bir arkada\u015f\u0131n\u0131zla herhangi bir yerde (mek\u00e2nda) bulu\u015facaks\u0131n\u0131z ve bulu\u015faca\u011f\u0131n\u0131z yeri kararla\u015ft\u0131rd\u0131n\u0131z. Kararla\u015ft\u0131r\u0131lan yer, arkada\u015f\u0131n\u0131zla bulu\u015fman\u0131z i\u00e7in yeterli olmayacak ve ayr\u0131ca zaman\u0131 da tayin etmeniz gerekecektir. Bu bize, zaman\u0131n be\u015feri m\u00fcnasebetler a\u00e7\u0131s\u0131ndan mek\u00e2n\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu neticesini vermektedir.<\/p>\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n

Tek ba\u015f\u0131na mekan, zamanla nas\u0131l bir m\u00fcnasebet i\u00e7erisindedir?<\/h3>\n

Babil\u2019in asma bah\u00e7eleri evvel zaman i\u00e7inde kalm\u0131\u015f ve zaman i\u00e7indeki rol\u00fcn\u00fc \u00e7oktan tamamlam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 G\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn tertemiz oldu\u011fu \u0131l\u0131k bir yaz ak\u015fam\u0131, y\u0131ld\u0131zlarla dolu semaya bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde dola\u015ft\u0131r\u0131rken g\u00f6zleriniz, Lyr tak\u0131m y\u0131ld\u0131z\u0131ndaki bizden 26 \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131kta mavimsi parlak bir y\u0131ld\u0131z olan\u00a0Vega<\/strong>\u2019ya tak\u0131l\u0131r (I\u015f\u0131k y\u0131l\u0131, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n bir y\u0131lda ald\u0131\u011f\u0131 yol olup 1 \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 yakla\u015f\u0131k 9.5 trilyon km\u2019dir). 26 \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 mesafeden o ak\u015fam g\u00f6zlerinize ula\u015fan \u0131\u015f\u0131k, Vega y\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131n o andaki de\u011fil, 26 y\u0131l \u00f6nceki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Ayn\u0131 \u015fekilde, bir astronomun teleskobuyla 250 milyon \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131ktaki bir galaksinin foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi s\u0131rada foto\u011fraf filmine d\u00fc\u015fen \u0131\u015f\u0131k, 250 milyon \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 yolu katederek gelen \u0131\u015f\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Foto\u011fraf, galaksinin o andaki de\u011fil, yery\u00fcz\u00fcnde hen\u00fcz dinozorlar\u0131n bile ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neme ait g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc vermektedir. Bu sebeple, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bakarken uzay\u0131n derinliklerine ve ge\u00e7mi\u015f zamana bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131kt\u0131r. Y\u0131ld\u0131zlara bakman\u0131n manas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, bir kere daha zaman kavram\u0131n\u0131n mek\u00e2n\u0131n boyutlar\u0131ndan ayr\u0131lamayaca\u011f\u0131 sonucuna yar\u0131lmaktad\u0131r ve bu d\u00f6rt boyutlu olu\u015fuma uzay \u2013 zaman (space-time) denilmektedir.<\/p>\n

\u201cAllah, g\u00f6kten yere her i\u015fi d\u00fczenleyip y\u00f6netir. Sonra b\u00fct\u00fcn bu i\u015fler sizin sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131z hesap (sizin zaman\u0131n\u0131z) ile bin y\u0131l tutan bir g\u00fcnde yine O\u2019nun nezdine \u00e7\u0131kar (O\u2019na y\u00fckselir). \u0130\u015fte g\u00f6r\u00fclmeyeni de g\u00f6r\u00fcleni de bilen mutlak galip ve merhamet sahibi O\u2019dur.<\/strong>\u201d(secde, 32\/56)<\/p>\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n

Zaman \u00dczerine Teoriler<\/h3>\n

Bu Ayet-i Kerimelerden ilk bak\u0131\u015fta; hi\u00e7bir i\u015fin rastgele olmad\u0131\u011f\u0131, baz\u0131 varl\u0131klar\u0131n bizim kavram\u0131m\u0131zla elli bin y\u0131l olan bir mesafeyi bir g\u00fcnde alabildi\u011fi ve bu varl\u0131klar\u0131n s\u00fcratlerinin madde s\u00fcratinden fazla oldu\u011fu, zaman kavram\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fken olabilece\u011fi mesajlar\u0131 al\u0131nabilmektedir. Ayr\u0131ca ayetlerden, s\u00fcratleri madde s\u00fcr\u2019atinin \u00e7ok \u00fcst\u00fcnde olan varl\u0131klar\u0131n bu durumunun onlar\u0131n g\u00f6r\u00fclmemelerinde etkili olabilece\u011fi, bunun yan\u0131s\u0131ra Arz\u2019da oldu\u011fu gibi yo\u011fun bir zaman i\u00e7inde s\u0131n\u0131r s\u00fcr\u2019atteki varl\u0131klar\u0131n g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesine de var\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7ok yak\u0131n y\u0131llara, kadar zaman bir saat kavram\u0131 idi. H\u00e2lbuki ayetlerde, zaman\u0131n \u00e7e\u015fitli varl\u0131klar i\u00e7in farkl\u0131 bir esneklik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve k\u00e2inat\u0131n \u00e7e\u015fitli katlar\u0131nda zaman ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fkenli\u011fi (daha yava\u015f veya daha h\u0131zl\u0131 oldu\u011fu) dile getirilmektedir.<\/p>\n

Newton fizi\u011finde \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n sonsuz h\u0131zla hareket etti\u011fi, yani etkile\u015fmede bulunan sistemlerde etkile\u015fme h\u0131z\u0131n\u0131n sonsuz oldu\u011fu ve bu sebeple zaman\u0131n sabit al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi kabul ediliyordu. 1905 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan \u00d6zel Relativite (izafiyet) Teorisi (\u00d6RT) ile A. Einstein, \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131n\u0131n sonlu, dolay\u0131s\u0131yla zaman\u0131n de\u011fi\u015fken (izafi) oldu\u011funu ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc boyut olarak al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini iddia etti ve zaman\u0131n de\u011fi\u015fken olmas\u0131n\u0131n cismin hareket y\u00f6n\u00fcnde \u015fu sonu\u00e7lar\u0131 do\u011furdu\u011funa dikkat \u00e7ekti: K\u0131salma, hacimde k\u00fc\u00e7\u00fclme, k\u00fctlede art\u0131\u015f, zamanda yava\u015flama.<\/p>\n

<\/div>\n

Genel Relativite Teorisi<\/h3>\n

Einstein\u2019in 1915\u2019de yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 Genel Relativite Teorisi (GRT)\u2019nin ard\u0131ndaki temel fikir, \u00e7ekim (gravitasyon)\u2019in d\u00f6rt boyutlu uzay-zaman\u0131 e\u011fmesi idi. \u00c7ekim, uzay-zaman\u0131n uzay b\u00f6l\u00fcm\u2019\u00fcn\u00fc e\u011fiyor ise zaman k\u0131sm\u0131nda ne olmaktad\u0131r? GRT ile \u00e7ekimin zaman\u0131 yava\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu teoriden hareketle \u015fu yorumu da yapabiliriz: Uzay\u0131n derinliklerinde, t\u00fcm \u00e7ekim kaynaklar\u0131ndan uzakta saatler normal h\u0131zla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r; fakat \u00e7ekimin yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelere yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda olu\u015fan e\u011frilik sebebiyle normalden daha yava\u015f ilerler. Kalbinizin vuru\u015flar\u0131, metabolizman\u0131z, hatta \u2018d\u00fc\u015f\u00fcnme zaman\u0131n\u0131z bile ayn\u0131 nisbette yava\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan bu olay\u0131 fark edemezsiniz. Ancak, saatlerin normal h\u0131zla ilerledi\u011fi bir b\u00f6lgede kalm\u0131\u015f birisiyle haberle\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda durumun fark\u0131na var\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n

\u201cYa\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z her an s\u00fcrekli olarak akan bir zaman ak\u0131m\u0131n\u0131n tesirindedir. Zaman belki de bir enerjidir, bir \u0131rmakta akan su gibidir. S\u00fcrekli akan nehir de\u011fil, onun i\u00e7indeki su\u2019dur. Zaman\u0131n da b\u00f6yle bir ak\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r. Zaman, bu \u00f6zelli\u011fi ile b\u00fct\u00fcn cisimlere sinmi\u015f, canl\u0131 cans\u0131z her\u015feyi kaplam\u0131\u015ft\u0131r. Zaman\u0131n hi\u00e7 yoktan var olmas\u0131 demek, zaman\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Zaman\u0131n yarat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, gelece\u011fin planlanmas\u0131 demektir. Bu ger\u00e7ek ise, KADER kavram\u0131n\u0131n bir yan\u0131n\u0131 ifade etmektedi<\/strong>r.\u201d\u00a02<\/sup><\/p>\n

\u0130nsano\u011flu maddeyle (\u00fc\u00e7 boyutlu) s\u0131n\u0131rl\u0131 olmay\u0131p daha ileri boyutlarla da alakal\u0131d\u0131r. Bu alaka insan\u0131n cehd\u2019i ve sarf etti\u011fi irad\u00ee gayretler \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde artmaktad\u0131r. Bunun tersi de olabilir; insan gafletinden dolay\u0131 g\u00f6z\u00fcn\u00fc maddeden ba\u015fka boyutlara kapat\u0131p f\u00e2sit daire i\u00e7erisinde kalarak vel\u00fbd (do\u011furgan) daireye g\u00f6zlerini kapayabilir. Biz b\u00f6yle bir durumdan Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r ve deriz ki; \u201cAllah\u2019\u0131m, bize g\u00f6sterdi\u011fin numunelerin ve g\u00f6lgelerin as\u0131llar\u0131n\u0131 g\u00f6ster, buudlar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131r, g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnden perdeyi kald\u0131r ki, e\u015fyan\u0131n hakikatine vak\u0131f olal\u0131m\u2026\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Boyut Nedir? D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc boyut kavram\u0131 nedir? D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc boyut kavram\u0131ndan ne anlamam\u0131z gerekir? G\u00fcnl\u00fck hayatta \u201czaman\u201d diye tabir etti\u011fimiz kavram d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc boyutu te\u015fkil etmektedir.\u00a0Bir odan\u0131n taban\u0131n\u0131n d\u00fcz oldu\u011funu veya bir portakal y\u00fczeyinin e\u011fri oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011fimizde iki boyutlu y\u00fczeylerden bahsetmi\u015f oluruz. Bir d\u00fczlem i\u00e7indeki hacmi olmayan \u00e7izgi bir boyutlu, hacmi olan bir cisim ise \u00fc\u00e7 boyutludur. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26192,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[82,83,846,847,848,849,890,1073,1107,1316,1319,1331,1917,2103,2362,2648,2696,2774],"class_list":["post-26191","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-parapsikoloji-genel","tag-4-boyut","tag-4-boyut-nedir","tag-dorduncu-boyut","tag-dorduncu-boyut-kapsami","tag-dorduncu-boyut-nedir","tag-dorduncu-boyut-zaman","tag-einstein","tag-genel-relativite-teorisi","tag-gravitasyon","tag-izafiyet","tag-isik-yili","tag-kader","tag-parapsikoloji","tag-relativite","tag-tayyi-mekan","tag-uzay-zaman","tag-vega-yildizi","tag-zaman-ve-mekan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/omegawebtasarim.com\/hazir-medyum-falci-web-sitesi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26191"}],"collection":[{"href":"https:\/\/omegawebtasarim.com\/hazir-medyum-falci-web-sitesi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/omegawebtasarim.com\/hazir-medyum-falci-web-sitesi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omegawebtasarim.com\/hazir-medyum-falci-web-sitesi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omegawebtasarim.com\/hazir-medyum-falci-web-sitesi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26191"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/omegawebtasarim.com\/hazir-medyum-falci-web-sitesi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26191\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omegawebtasarim.com\/hazir-medyum-falci-web-sitesi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/omegawebtasarim.com\/hazir-medyum-falci-web-sitesi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/omegawebtasarim.com\/hazir-medyum-falci-web-sitesi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/omegawebtasarim.com\/hazir-medyum-falci-web-sitesi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}